10. sınıf Tarih · 1. dönem 2. yazılı · TAR.10.1.3
10. Sınıf Tarih 2. Yazılı: Türklerde Sosyoekonomik Hayat, Yerleşme ve Şehirleşme Soruları
Ticaret, kervansaray, Ahilik, vakıf ve konargöçer hayat ile yerleşme ve şehirleşme arasındaki ilişki; kaynakların doğruluğu.
Resmî öğrenme çıktısı
1. Ünite: Türkistan’dan Türkiye’ye (1040-1299) · Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik Faaliyetleri
TAR.10.1.3. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme
1. soru
XIII. yüzyılda Anadolu şehirlerinde esnaf ve zanaatkârlar Ahilik teşkilatı içinde örgütlendi. Teşkilatın kurucusu olarak Ahi Evran kabul edilir. Ahilikte bir gence meslek, bir usta yanında çırak, kalfa ve usta basamakları izlenerek öğretilirdi. Teşkilat, malların kalitesini ve fiyatlarını denetler; hileli mal üreten esnafı cezalandırırdı. Ahiler; dürüst olmayı, cömertliği, konukseverliği ve yardımlaşmayı meslek ahlakının parçası sayardı. Ahi zaviyeleri şehre gelen yolculara da kapılarını açardı.
- 1.16 puan
Metne göre Ahilik teşkilatının şehirlerin ekonomik hayatına iki katkısını açıklayınız.
- 1.24 puan
Ahiliğin öğrettiği değerlerden ikisini metinden belirterek bu değerlerin toplum hayatına etkisini yazınız.
- 1.32 puan
Ahilik ile Anadolu’da şehirleşme arasındaki ilişkiyi araştırmak isteyen bir öğrencinin sorabileceği iki araştırma sorusu yazınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yap2. soru
Kaynak A
Türkiye Selçukluları, XIII. yüzyıl başlarında Antalya, Sinop ve Alanya gibi limanları ele geçirerek Akdeniz ve Karadeniz ticaretine açıldı. Konya, Kayseri ve Sivas gibi şehirleri bu limanlara bağlayan yollar üzerinde, yaklaşık bir günlük yürüme mesafelerine kervansaraylar yaptırıldı. 1229’da Sultan I. Alaeddin Keykubad tarafından Aksaray yakınlarında yaptırılan Sultan Hanı bunların en büyüklerindendir.
Kaynak B
Türkiye Selçuklu Devleti, ülke sınırları içinde soyulan ya da zarara uğrayan tüccarların kayıplarını hazineden karşılardı. Kervansaraylarda yolcuların ve hayvanlarının belirli bir süre konaklaması ücretsizdi.
- 2.16 puan
Kaynaklara göre Türkiye Selçuklularının ticareti geliştirmek için aldığı üç önlemi yazınız.
- 2.25 puan
Ticaret yollarının güvenli hâle getirilmesi ile yol üzerindeki şehirlerin gelişmesi arasındaki ilişki hakkında bir çıkarım yapınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yapPuanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları
Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.
Diğer konular
- 10. sınıf tarih 1040-1299 Yılları Arasındaki Önemli Askerî Mücadeleler soruları
- 10. sınıf tarih Türklerde Devlet ve Ordu Teşkilatında Değişim ve Süreklilik soruları
- 10. sınıf tarih Türk-İslam Medeniyetinde Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat soruları
- 10. sınıf tarih Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı Görüşler soruları
- 10. sınıf tarih Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’deki Mücadeleleri (1299-1453) soruları
- 10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı örnek soruları
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Tarih Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).