10. sınıf Tarih · 1. dönem 2. yazılı · TAR.10.1.3

10. Sınıf Tarih 2. Yazılı: Türklerde Sosyoekonomik Hayat, Yerleşme ve Şehirleşme Soruları

Ticaret, kervansaray, Ahilik, vakıf ve konargöçer hayat ile yerleşme ve şehirleşme arasındaki ilişki; kaynakların doğruluğu.

Resmî öğrenme çıktısı

1. Ünite: Türkistan’dan Türkiye’ye (1040-1299) · Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik Faaliyetleri

TAR.10.1.3. Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme

1. soru

Ahilik ve şehir hayatı · 12 puan

XIII. yüzyılda Anadolu şehirlerinde esnaf ve zanaatkârlar Ahilik teşkilatı içinde örgütlendi. Teşkilatın kurucusu olarak Ahi Evran kabul edilir. Ahilikte bir gence meslek, bir usta yanında çırak, kalfa ve usta basamakları izlenerek öğretilirdi. Teşkilat, malların kalitesini ve fiyatlarını denetler; hileli mal üreten esnafı cezalandırırdı. Ahiler; dürüst olmayı, cömertliği, konukseverliği ve yardımlaşmayı meslek ahlakının parçası sayardı. Ahi zaviyeleri şehre gelen yolculara da kapılarını açardı.

  1. 1.16 puan

    Metne göre Ahilik teşkilatının şehirlerin ekonomik hayatına iki katkısını açıklayınız.

  2. 1.24 puan

    Ahiliğin öğrettiği değerlerden ikisini metinden belirterek bu değerlerin toplum hayatına etkisini yazınız.

  3. 1.32 puan

    Ahilik ile Anadolu’da şehirleşme arasındaki ilişkiyi araştırmak isteyen bir öğrencinin sorabileceği iki araştırma sorusu yazınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

2. soru

Kervansaraylar ve ticaret yolları · 11 puan

Kaynak A

Türkiye Selçukluları, XIII. yüzyıl başlarında Antalya, Sinop ve Alanya gibi limanları ele geçirerek Akdeniz ve Karadeniz ticaretine açıldı. Konya, Kayseri ve Sivas gibi şehirleri bu limanlara bağlayan yollar üzerinde, yaklaşık bir günlük yürüme mesafelerine kervansaraylar yaptırıldı. 1229’da Sultan I. Alaeddin Keykubad tarafından Aksaray yakınlarında yaptırılan Sultan Hanı bunların en büyüklerindendir.

Kaynak B

Türkiye Selçuklu Devleti, ülke sınırları içinde soyulan ya da zarara uğrayan tüccarların kayıplarını hazineden karşılardı. Kervansaraylarda yolcuların ve hayvanlarının belirli bir süre konaklaması ücretsizdi.

  1. 2.16 puan

    Kaynaklara göre Türkiye Selçuklularının ticareti geliştirmek için aldığı üç önlemi yazınız.

  2. 2.25 puan

    Ticaret yollarının güvenli hâle getirilmesi ile yol üzerindeki şehirlerin gelişmesi arasındaki ilişki hakkında bir çıkarım yapınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Tarih Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Maarif Atlas · ücretsiz

Bütün örnek yazılı sorularını ve çözümlerini aç

Ücretsiz hesabınla 5–12. sınıf örnek kâğıtlarının tamamını, çözümleri ve puanlama anahtarlarını görür, kâğıtları yazdırırsın. Haftalık planlar, Maarif Oyunlar ve etkinlikler de aynı hesapla açılır.