9. sınıf Biyoloji · 1. dönem 1. yazılı · BİY.9.1.4
9. Sınıf Biyoloji 1. Yazılı: Canlıların Ortak Özellikleri Soruları
Doğrudan ve dolaylı gözlenebilen canlılık özellikleri, gözlem verisi kaydetme ve virüslerin canlı sayılmama nedenleri.
Resmî öğrenme çıktısı
Yaşam · Hücresel Yapı, Organizasyon, Beslenme,
BİY.9.1.4. Çevresindeki canlıların özelliklerini bilimsel olarak gözlemleyebilme
1. soru
Bir öğrenci bakteri, virüs ve tuz kristalini bazı özellikler bakımından karşılaştırarak aşağıdaki tabloyu hazırlamıştır.
| Özellik | Bakteri | Virüs | Tuz kristali |
|---|---|---|---|
| Hücresel yapı | Var | Yok | Yok |
| Kalıtım materyali | Var (DNA) | Var (DNA ya da RNA) | Yok |
| Kendi metabolizması | Var | Yok | Yok |
| Çoğalma | Bölünerek | Yalnızca canlı bir hücrenin içinde | Yok |
| Büyüme | Var | Yok | Doygun çözeltide kristal büyüyebilir |
- 1.14 puan
Tablodaki bilgileri kullanarak virüslerin canlı olarak sınıflandırılmama nedenlerinden ikisini açıklayınız.
- 1.24 puan
Virüslerin canlılarla ortak olan özelliğini yazınız ve bu özelliğin virüslerin neden “canlı ile cansız arasında” tartışıldığını nasıl açıkladığını belirtiniz.
- 1.34 puan
“Tuz kristali de büyüyebildiğine göre büyüme tek başına canlılık ölçütü olamaz.” önermesini tablodaki bilgilerle değerlendiriniz.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yap2. soru
Bir öğrenci evindeki saksıda yetişen bir fasulye fidesini ve bir hamsteri üç gün boyunca aynı saatte gözlemleyip gözlem formuna kaydetmiştir.
| Gün | Fasulye fidesi | Hamster |
|---|---|---|
| 1 | Boyu 4,0 cm; iki yaprak var, yapraklar pencereye dönük. | Yemini yedi, su içti; kafesinde dışkı var. |
| 2 | Boyu 5,1 cm; saksı çevrilince ertesi gün gövde yeniden pencereye yönelmiş. | Kapı çarpınca yuvasına saklandı. |
| 3 | Boyu 6,3 cm; üçüncü yaprak çıkmaya başladı. | Yemini yedi; kafesinde dışkı var. Kütlesi değişmedi. |
- 2.16 puan
Gözlem formundaki verilere dayanarak iki canlıda doğrudan gözlenen ortak canlılık özelliklerinden ikisini kanıtıyla yazınız.
- 2.25 puan
Bu formda doğrudan gözlenemeyen bir canlılık özelliğini yazınız ve bu özelliğe ilişkin kanıt toplamak için öğrencinin yapabileceği bir gözlem ya da ölçümü açıklayınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yapPuanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları
Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.
Diğer konular
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).