9. sınıf Biyoloji · 1. dönem 1. yazılı · BİY.9.1.2
9. Sınıf Biyoloji 1. Yazılı: Bilimsel Araştırma Süreçleri ve Bilimin Doğası Soruları
Gözlem ve çıkarım, hipotez, değişkenler ve kontrol grubu; bilimsel bilginin kanıta dayanması ve değişebilmesi.
Resmî öğrenme çıktısı
Yaşam · Bilimin Doğası, Bilimsel
BİY.9.1.2. Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasını yorumlayabilme
1. soru
17. yüzyılda pek çok kişi, çürüyen etteki kurtçukların etten kendiliğinden oluştuğuna inanıyordu. İtalyan hekim Francesco Redi 1668’de aynı tür etten eşit parçaları üç kavanoza koymuş ve kavanozları aynı ortamda bekletmiştir:
| Kavanoz | Ağzı | Gözlem |
|---|---|---|
| 1 | Açık | Sinekler ete kondu; ette kurtçuklar görüldü. |
| 2 | Sıkıca kapatılmış | Sinekler ete ulaşamadı; ette kurtçuk görülmedi. |
| 3 | İnce tülbentle örtülü | Hava girdi, sinekler ete ulaşamadı; ette kurtçuk görülmedi, kurtçuklar tülbentin üzerinde görüldü. |
- 1.14 puan
Redi’nin araştırma problemini ve test ettiği hipotezi yazınız.
- 1.26 puan
Deneyin bağımsız ve bağımlı değişkenlerini, sabit tutulan iki değişkeni yazınız.
- 1.36 puan
“Kapalı kavanozda kurtçuk çıkmamasının nedeni sineklerin değil havanın girmemesidir.” itirazına göre 3. kavanozun deneydeki işlevini açıklayınız. Bu deneyin, bilimsel bilginin doğasıyla ilgili hangi özelliği örneklediğini yazınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yap2. soru
Bir öğrenci okulunun yakınındaki göleti incelemiş ve defterine şu notları almıştır:
- I.Göletin kıyısında 7 iribaş (kurbağa yavrusu) saydım.
- II.İribaşların bazılarının arka bacakları çıkmış.
- III.Termometreyle ölçtüğüm su sıcaklığı 18 °C.
- IV.İribaşlar sıcak suyu sevdiği için göletin güneş alan tarafında toplanıyor.
- V.Gölet suyunun rengi yeşilimsi; suda çok miktarda alg olmalı.
- 2.17 puan
Notlardaki ifadeleri gözlem ve çıkarım olarak ayırınız; gözlemleri de nitel ve nicel olarak sınıflandırınız.
- 2.26 puan
IV numaralı ifadenin doğru olup olmadığını sınamak için öğrencinin neler yapabileceğini yazınız. Bu ifadenin yeni veriler elde edildikçe değişebilmesinin nedenini bilimin doğasıyla ilişkilendiriniz.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yapPuanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları
Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.
Diğer konular
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).