9. sınıf Biyoloji · 1. dönem 1. yazılı · BİY.9.1.1
9. Sınıf Biyoloji 1. Yazılı: Biyolojideki Dönüm Noktaları Soruları
Aşı, antibiyotik, insülin ve gen teknolojileri gibi buluşların insan hayatına katkıları; bilginin doğruluğunu sorgulama.
Resmî öğrenme çıktısı
Yaşam · Biyolojinin Önemi, Biyoloji Biliminin Gelişimindeki Dönüm Noktaları
BİY.9.1.1. Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulayabilme
1. soru
Tip 1 diyabette pankreas yeterli insülin üretemez. Bir öğrenci, bu hastalığın tedavisindeki gelişmeleri araştırarak aşağıdaki tabloyu hazırlamıştır.
| Yıl | Gelişme |
|---|---|
| 1922 | Hayvan pankreasından elde edilen insülin ilk kez bir hastada kullanılır. |
| 1978 | Rekombinant DNA teknolojisiyle insan insülini geni bakteriye aktarılır; bakteri insan insülini üretir. |
| 1982 | Bakterilerde üretilen insan insülini hastaların kullanımına sunulur. |
Öğrenci ayrıca domuz insülininin insan insülininden bir, sığır insülininin üç amino asit bakımından farklı olduğunu not etmiştir.
- 1.16 puan
Rekombinant DNA teknolojisinin diyabet hastalarının hayatına katkısını, hayvan pankreasından elde edilen insülinle karşılaştırarak iki yönden açıklayınız.
- 1.26 puan
Öğrenci bir sağlık blogunda “İnsülin 2000’li yıllarda keşfedildi ve artık diyabet ilaçla tamamen iyileşiyor.” cümlesini okumuştur. Bu bilginin doğruluğunu tablodaki verilere göre değerlendiriniz ve bilgiyi doğrulamak için hangi tür kaynaklara başvurulması gerektiğini yazınız.
- 1.32 puan
Bu dönüm noktası hakkında merak ettiğiniz ve araştırma yaparak cevaplanabilecek bir soru yazınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yap2. soru
Çiçek hastalığı, yüzyıllar boyunca milyonlarca insanın ölümüne yol açmış bulaşıcı bir hastalıktır. Bu hastalıkla mücadelede bazı gelişmeler şunlardır:
| Dönem | Gelişme |
|---|---|
| 18. yüzyıl başı | İstanbul’da uygulanan, hastalığı hafif geçirtme amaçlı “çiçek aşılaması” mektuplarla Avrupa’ya tanıtılır. |
| 1796 | Edward Jenner, inek çiçeği geçirmiş kişilerin çiçek hastalığına yakalanmadığı gözleminden yola çıkarak ilk aşıyı geliştirir. |
| 1885 | Louis Pasteur kuduz aşısını bir hastada başarıyla uygular. |
| 1980 | Dünya genelinde yürütülen aşılama çalışmaları sonucunda çiçek hastalığının yeryüzünden silindiği ilan edilir. |
- 2.16 puan
Tablodaki bilgilerden yararlanarak 1796’daki bir buluşun 1980’de bir hastalığın yeryüzünden silinmesine nasıl katkı sağladığına ilişkin çıkarım yapınız.
- 2.26 puan
Aşıların insan hayatına katkısını bireysel sağlık ve toplum sağlığı yönünden ayrı ayrı açıklayınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yapPuanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları
Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.
Diğer konular
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).