11. sınıf Coğrafya · 1. dönem 2. yazılı · COĞ.11.5.2
11. Sınıf Coğrafya 2. Yazılı: Tarım Uygulamalarında Sürdürülebilirlik Soruları
Dünya ve Türkiye’deki tarım uygulamalarını ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik ölçütlerine göre değerlendirme.
Resmî öğrenme çıktısı
Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri · Tarım Uygulamalarında Sürdürülebilirlik
COĞ.11.5.2. Dünya ve Türkiye’deki tarım uygulamalarını sürdürülebilirlik ölçütlerine göre değerlendirebilme
1. soru
Aynı ovada mısır yetiştiren iki çiftliğin uygulamaları aşağıda verilmiştir (kurgusal veri).
| Özellik | Çiftlik A | Çiftlik B |
|---|---|---|
| Sulama yöntemi | Salma (tarlayı su altında bırakma) | Damla sulama |
| Ekim düzeni | Her yıl yalnızca mısır | Mısır ve baklagillerle nöbetleşe ekim |
| Gübreleme | Toprak analizi yapılmadan yoğun kimyasal gübre | Toprak analizine göre gübre |
| Hasat artıkları (anız) | Yakılıyor | Toprağa karıştırılıyor |
| Kullanılan su (m³/dekar) | 900 | 480 |
| Verim (kg/dekar) | 1 000 | 960 |
- 1.13 puan
Tarım uygulamalarını değerlendirmede kullanılan sürdürülebilirlik ölçütlerinin üç boyutunu birer örnekle yazınız.
- 1.25 puan
Her çiftlikte 1 kg mısır için kullanılan su miktarını hesaplayınız ve iki çiftliğin uygulamalarını çevresel sürdürülebilirlik ölçütleriyle karşılaştırınız.
- 1.34 puan
Hangi çiftliğin uygulamalarının daha sürdürülebilir olduğuna ilişkin yargınızı, A’nın verimi biraz daha yüksek olduğu hâlde ekonomik boyutu da dikkate alarak gerekçelendiriniz.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yap2. soru
Kaynak A: Konya Ovası
Yağışın az olduğu Konya Ovası’nda şeker pancarı, mısır ve yonca gibi çok su isteyen ürünler için kuyulardan yoğun biçimde yer altı suyu çekilmektedir. Yer altı suyu seviyesi uzun yıllardır düşmekte; ovada yeni obrukların oluştuğu görülmektedir. Bazı kuyular kurumuş, çiftçiler daha derin kuyular açmak zorunda kalmıştır.
Kaynak B: Harran Ovası
GAP kapsamında suyla buluşan Harran Ovası’nda üretim büyük ölçüde artmıştır. Ancak bazı tarlalarda ihtiyaçtan fazla su verilmesi ve drenaj kanallarının yetersiz kalması nedeniyle taban suyu yükselmiş, toprakta tuzlanma görülmüş ve bu alanlarda verim düşmüştür.
- 2.15 puan
İki ovadaki tarım uygulamalarının özelliklerini tespit ederek bunları çevresel sürdürülebilirlik ölçütleriyle karşılaştırınız.
- 2.24 puan
Bu uygulamalar sürerse ovalardaki çiftçilerin geleceğinin ekonomik ve sosyal açıdan nasıl etkileneceğini açıklayınız.
- 2.34 puan
Her ova için tarımın sürdürülebilir olmasını sağlayacak birer uygulama önererek önerinizin hangi ölçütü karşıladığını yazınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yapPuanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları
Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.
Diğer konular
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).