11. sınıf Coğrafya · 1. dönem 2. yazılı · COĞ.11.5.3

11. Sınıf Coğrafya 2. Yazılı: Stratejik ve Kritik Madenler Soruları

Stratejik-kritik madenlerin ülke ekonomileri ve ülkeler arası ilişkilerdeki yerine yönelik coğrafi temsillerden çıkarım yapma.

Resmî öğrenme çıktısı

Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri · Stratejik ve Kritik Madenler

COĞ.11.5.3. Dünya ve Türkiye’de bulunan stratejik-kritik madenlerin ülke ekonomileri veülkeler arası ilişkilerdeki yerine yönelik çıkarım yapabilme

1. soru

Hangi maden kritik? · 12 puan

Sanayisi gelişmiş X ülkesi, kullandığı madenleri ekonomik önemine ve tedarik riskine göre 1-10 arasında puanlamıştır (kurgusal veri). Her iki puanı da 6’nın üzerinde olan madenler bu ülke için “kritik maden” kabul edilmektedir.

X ülkesinin maden değerlendirmesi
MadenEkonomik önemTedarik riskiNot
P89Tamamı tek bir ülkeden ithal ediliyor.
Q92Yurt içinde bol miktarda çıkarılıyor.
R38Az kullanılıyor; birkaç ülkede üretiliyor.
S77Elektrikli araç pillerinde kullanılıyor; iki ülkeden ithal ediliyor.
  1. 1.14 puan

    Tablodaki verilere göre X ülkesi için kritik olan madenleri belirleyiniz ve diğer madenlerin neden kritik sayılmadığını açıklayınız.

  2. 1.24 puan

    P madeninin ihracatçısı olan ülke, ihracata kısıtlama getirirse bunun X ülkesinin ekonomisine ve iki ülke arasındaki ilişkilere etkisine yönelik bir varsayımda bulununuz.

  3. 1.34 puan

    X ülkesinin kritik madenlere bağımlılığını azaltması için iki önerme sununuz.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

2. soru

Türkiye’nin bor madeni · 12 puan

Türkiye, dünyanın bilinen en büyük bor rezervlerine sahiptir. Başlıca bor yatakları Balıkesir (Bigadiç), Kütahya (Emet), Eskişehir (Kırka) ve Bursa (Kestelek) çevresindedir ve devlet kuruluşu Eti Maden tarafından işletilir. Bor; cam elyafı, seramik, temizlik ürünleri, tarım, enerji ve savunma sanayisi gibi pek çok alanda kullanılır.

Bir bor üreticisi ülkenin bir yıllık bor ihracatı (kurgusal örnek)
Ürün türüİhracat miktarı (ton)İhracat geliri (milyon $)
Az işlenmiş bor (konsantre)1 000 000300
İleri işlenmiş bor ürünleri (rafine)800 000640

Tablodaki veriler kurgusaldır.

  1. 2.14 puan

    Her ürün türünün tonu başına ihracat gelirini hesaplayınız ve sonuçtan ülke ekonomisi için bir çıkarım yapınız.

  2. 2.24 puan

    Bor rezervlerinin Türkiye’nin ülkeler arası ilişkilerindeki yerine yönelik bir varsayımda bulununuz ve bu varsayımı metindeki kullanım alanlarıyla destekleyiniz.

  3. 2.34 puan

    Türkiye’nin bor madeninden elde ettiği ekonomik yararı artırmaya yönelik iki önerme sununuz.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Maarif Atlas · ücretsiz

Bütün örnek yazılı sorularını ve çözümlerini aç

Ücretsiz hesabınla 5–12. sınıf örnek kâğıtlarının tamamını, çözümleri ve puanlama anahtarlarını görür, kâğıtları yazdırırsın. Haftalık planlar, Maarif Oyunlar ve etkinlikler de aynı hesapla açılır.