10. sınıf Coğrafya · 1. dönem 2. yazılı · COĞ.10.3.4

10. Sınıf Coğrafya 2. Yazılı: Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması Soruları

Saha ya da sanal saha çalışmasıyla yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili doğal süreçleri araştırma, çözümleme ve tahmin yürütme.

Resmî öğrenme çıktısı

Doğal Sistemler ve Süreçler · Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması

COĞ.10.3.4. Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme

1. soru

Pamukkale’ye sanal saha çalışması · 14 puan

Bir grup öğrenci, Denizli’deki Pamukkale travertenlerini dijital küre uygulaması ve bilgi panolarının fotoğraflarıyla incelemiştir. Öğrencilerin notları şöyledir: “Yamacın üst kesimindeki kaynaklardan sıcak su çıkıyor. Bu su, içinde çözünmüş kalsiyum karbonat (kireç) taşıyor. Su yamaçtan aşağı ince bir tabaka hâlinde akıp yayıldıkça içindeki karbondioksit havaya karışıyor ve suyun bir kısmı buharlaşıyor; bu sırada kireç çökelerek beyaz basamaklar ve havuzcuklar oluşturuyor. Basamakların yalnızca üzerinden su akan kesimleri parlak beyaz; suyun ulaşmadığı eski basamaklar daha koyu renkli ve yer yer otlanmış.”

Bu metin soru için Maarif Atlas tarafından yazılmıştır.
  1. 1.16 puan

    Öğrencilerin notlarından yararlanarak travertenleri oluşturan doğal süreci ve bu süreçte etkili olan iki faktörü açıklayınız.

  2. 1.24 puan

    Kaynak sularının bir bölümünün başka bir yöne çevrildiğini varsayarak travertenlerin gelecekteki durumuna ilişkin bir tahmin yazınız ve tahmininizi gözlemlere dayanarak gerekçelendiriniz.

  3. 1.34 puan

    Sanal saha çalışmasının gerçek saha çalışmasına göre bir üstünlüğünü ve bir sınırlılığını yazınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

2. soru

Dere boyunca saha çalışması · 13 puan

Bir okulun coğrafya kulübü, ilçelerindeki bir derenin kaynağına yakın bir yerden denize ulaştığı yere kadar üç noktada saha çalışması yapmıştır. Öğrencilerin her noktada topladığı veriler aşağıda verilmiştir (kurgusal veri).

Dere boyunca saha verileri
NoktaYükselti (m)Yatak eğimiYataktaki çakılların ortalama boyuÇakılların biçimiVadinin görünümü
1. nokta1200Çok fazla25 cmKöşeliDar, yamaçları dik
2. nokta700Orta8 cmKenarları aşınmışGenişlemeye başlamış
3. nokta150Çok az1 cm’den küçük (kum ve ince çakıl)YuvarlakGeniş, düz bir taban
  1. 2.14 puan

    Saha çalışmasına çıkmadan önce yapılması gereken iki hazırlığı ve sahada veri toplamak için kullanılabilecek iki araç ya da yöntemi yazınız.

  2. 2.26 puan

    Verileri çözümleyerek çakılların boyu ve biçimindeki değişimi akarsuyun aşındırma ve taşıma süreçleriyle açıklayınız.

  3. 2.33 puan

    Verilere dayanarak 3. noktada zaman içinde hangi sürecin baskın olacağını ve bunun yeryüzü şekline etkisini tahmin ediniz.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Maarif Atlas · ücretsiz

Bütün örnek yazılı sorularını ve çözümlerini aç

Ücretsiz hesabınla 5–12. sınıf örnek kâğıtlarının tamamını, çözümleri ve puanlama anahtarlarını görür, kâğıtları yazdırırsın. Haftalık planlar, Maarif Oyunlar ve etkinlikler de aynı hesapla açılır.