10. sınıf Coğrafya · 1. dönem 2. yazılı · COĞ.10.3.4
10. Sınıf Coğrafya 2. Yazılı: Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması Soruları
Saha ya da sanal saha çalışmasıyla yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili doğal süreçleri araştırma, çözümleme ve tahmin yürütme.
Resmî öğrenme çıktısı
Doğal Sistemler ve Süreçler · Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması
COĞ.10.3.4. Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme
1. soru
Bir grup öğrenci, Denizli’deki Pamukkale travertenlerini dijital küre uygulaması ve bilgi panolarının fotoğraflarıyla incelemiştir. Öğrencilerin notları şöyledir: “Yamacın üst kesimindeki kaynaklardan sıcak su çıkıyor. Bu su, içinde çözünmüş kalsiyum karbonat (kireç) taşıyor. Su yamaçtan aşağı ince bir tabaka hâlinde akıp yayıldıkça içindeki karbondioksit havaya karışıyor ve suyun bir kısmı buharlaşıyor; bu sırada kireç çökelerek beyaz basamaklar ve havuzcuklar oluşturuyor. Basamakların yalnızca üzerinden su akan kesimleri parlak beyaz; suyun ulaşmadığı eski basamaklar daha koyu renkli ve yer yer otlanmış.”
- 1.16 puan
Öğrencilerin notlarından yararlanarak travertenleri oluşturan doğal süreci ve bu süreçte etkili olan iki faktörü açıklayınız.
- 1.24 puan
Kaynak sularının bir bölümünün başka bir yöne çevrildiğini varsayarak travertenlerin gelecekteki durumuna ilişkin bir tahmin yazınız ve tahmininizi gözlemlere dayanarak gerekçelendiriniz.
- 1.34 puan
Sanal saha çalışmasının gerçek saha çalışmasına göre bir üstünlüğünü ve bir sınırlılığını yazınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yap2. soru
Bir okulun coğrafya kulübü, ilçelerindeki bir derenin kaynağına yakın bir yerden denize ulaştığı yere kadar üç noktada saha çalışması yapmıştır. Öğrencilerin her noktada topladığı veriler aşağıda verilmiştir (kurgusal veri).
| Nokta | Yükselti (m) | Yatak eğimi | Yataktaki çakılların ortalama boyu | Çakılların biçimi | Vadinin görünümü |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. nokta | 1200 | Çok fazla | 25 cm | Köşeli | Dar, yamaçları dik |
| 2. nokta | 700 | Orta | 8 cm | Kenarları aşınmış | Genişlemeye başlamış |
| 3. nokta | 150 | Çok az | 1 cm’den küçük (kum ve ince çakıl) | Yuvarlak | Geniş, düz bir taban |
- 2.14 puan
Saha çalışmasına çıkmadan önce yapılması gereken iki hazırlığı ve sahada veri toplamak için kullanılabilecek iki araç ya da yöntemi yazınız.
- 2.26 puan
Verileri çözümleyerek çakılların boyu ve biçimindeki değişimi akarsuyun aşındırma ve taşıma süreçleriyle açıklayınız.
- 2.33 puan
Verilere dayanarak 3. noktada zaman içinde hangi sürecin baskın olacağını ve bunun yeryüzü şekline etkisini tahmin ediniz.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yapPuanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları
Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.
Diğer konular
- 10. sınıf coğrafya Aşınma ve Çözünme: İklim ve Kayaç İlişkisi soruları
- 10. sınıf coğrafya Aşınım ve Birikim Şekilleri soruları
- 10. sınıf coğrafya Yeryüzü Şekilleri ile Beşerî Faaliyetler Arasındaki Etkileşim soruları
- 10. sınıf coğrafya Yerleşmelerin Kuruluşu ve Gelişimi soruları
- 10. sınıf coğrafya Yerleşmelerin Fonksiyonları soruları
- 10. sınıf coğrafya 1. dönem 2. yazılı örnek soruları
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).