9. sınıf Tarih · 1. dönem 2. yazılı · TAR.9.1.4
9. Sınıf Tarih 2. Yazılı: Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme Soruları
Dijitalleşme öncesi ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçlerini karşılaştırma ve bu dönüşüm hakkında yargıda bulunma.
Resmî öğrenme çıktısı
1. Ünite: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih · Tarih Araştırma ve Yazımında Dijitalleşme
TAR.9.1.4. Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme
1. soru
Aşağıda, aynı konuyu farklı dönemlerde araştıran iki kurgusal tarihçinin çalışma biçimleri anlatılmaktadır.
Tarihçi A (1985)
Bir şehrin XX. yüzyıl başındaki ticaret hayatını araştıran Tarihçi A, belgelere ulaşmak için başka bir şehirdeki arşive gitti. Kâğıt kataloglarda belgeleri tek tek aradı, bulduklarını okuma salonunda inceleyip not defterine elle kopyaladı. Birkaç ay içinde yaklaşık iki yüz belge okuyabildi. Kitabını tek başına yazdı ve basılı olarak yayımladı.
Tarihçi B (2025)
Aynı konuyu araştıran Tarihçi B, sayısallaştırılmış arşiv kataloğunda anahtar kelimeyle arama yaptı ve belgelerin görüntülerini bilgisayarında inceledi. Dönemin binlerce gazete sayısında bir yazılımla “ihracat” kelimesinin yıllara göre kaç kez geçtiğini saydırdı ve sonucu grafikle gösterdi. Çalışmasını üç meslektaşıyla birlikte çevrim içi bir ortamda yazdı; metindeki her kaynağa bağlantı vererek internette yayımladı.
- 1.16 puan
İki tarihçinin çalışmasını “kaynaklara ulaşma”, “kaynakları okuma” ve “yazım ve yayımlama” ölçütlerine göre karşılaştırınız.
- 1.25 puan
“Dijitalleşme, tarihçinin kaynakları sorgulama görevini ortadan kaldırmıştır.” yargısına katılıp katılmadığınızı Tarihçi B’nin çalışmasından bir örnekle gerekçelendirerek yazınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yap2. soru
Bir öğrenci, bir tarih ödevini hazırlarken yaptıklarını aşağıdaki gibi anlatmıştır.
“Bir yapay zekâ uygulamasından konuyu özetlemesini ve kaynak önermesini istedim. Uygulama bana düzgün bir metin ve beş kaynak verdi. Kaynakları kütüphanelerin dijital kataloglarında ve yayınevlerinin listelerinde aradığımda ikisine hiçbir yerde rastlamadım; öğretmenim de bu iki kaynağın gerçekte var olmadığını, uygulamanın bunları uydurduğunu söyledi. Ödevime ayrıca bir aile büyüğümün anlattıklarını ve eski aile fotoğraflarını ekledim; fotoğraflarda yer alan, hâlâ hayatta olan kişilerin adlarını ve ev adreslerini de yazarak ödevi herkese açık bir internet sayfasında yayımlamayı düşünüyorum.”
- 2.15 puan
Yapay zekâ uygulamalarının tarih araştırmalarına bir olumlu ve bir olumsuz etkisini metinden yararlanarak açıklayınız.
- 2.26 puan
Öğrencinin ödevi yayımlama planını yasalara ve etik kurallara uygunluk açısından değerlendiriniz ve ne yapması gerektiğini yazınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yapPuanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları
Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.
Diğer konular
- 9. sınıf tarih Tarih Öğrenmenin Bireye ve Topluma Faydaları soruları
- 9. sınıf tarih Tarihin Doğası soruları
- 9. sınıf tarih Tarihsel Bilginin Üretim Süreci soruları
- 9. sınıf tarih Tarım Devrimi’nin Yerleşmeye ve Ekonomiye Etkisi soruları
- 9. sınıf tarih Eski Çağ Medeniyetlerinde Yönetim ve Ordu soruları
- 9. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı örnek soruları
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Tarih Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).