9. sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · FİZ.9.1.3

9. Sınıf Fizik 1. Yazılı: Fizik Bilimine Yön Verenler Soruları

İbnülheysem, Hazini, Newton, Einstein ve Marie Curie’nin çalışma biçimleri ve çalışmalarının bilime etkileri.

Resmî öğrenme çıktısı

Fizik Bilimi ve Kariyer Keşfi · Fizik Bilimine Yön Verenler

FİZ.9.1.3. Fizik bilimine katkıda bulunmuş bilim insanlarının deneyimlerini yansıtabilme

1. soru

İbnülheysem, Newton, Einstein: birikerek ilerleyen bilim · 10 puan

İbnülheysem (yaklaşık 965-1040), Kitâbü’l-Menâzır (Optik Kitabı) adlı eserinde görmenin, cisimlerden gelen ışığın göze ulaşmasıyla gerçekleştiğini savunmuş; görüşlerini deney ve gözlemlerle sınamıştır.

Isaac Newton 1687’de yayımladığı eserinde hareket yasalarını ve evrensel çekim yasasını ortaya koymuştur. Bir mektubunda “Daha uzağı görebildiysem, devlerin omuzlarında durduğum içindir.” diye yazmıştır.

Albert Einstein 1905’te özel görelilik kuramını yayımlamıştır. Bu kuram, ışık hızına yakın hızlarda Newton mekaniğinin yerine geçer; günlük hızlarda ise Newton mekaniğiyle neredeyse aynı sonuçları verir.

  1. 1.14 puan

    Bu üç bilim insanının çalışma biçimlerindeki ortak bir özelliği metinden kanıtla yazınız.

  2. 1.26 puan

    Newton’un “devlerin omuzları” sözünü ve Einstein’ın kuramının Newton mekaniğiyle ilişkisini kullanarak bilimsel bilginin nasıl ilerlediğine dair bir çıkarım yapınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

2. soru

Hazini ve Marie Curie: ölçmek ve keşfetmek · 8 puan

Hazini, 1121 yılında yazdığı Mîzânü’l-Hikme (Hikmet Terazisi) adlı eserinde hassas teraziler tasarlamış, pek çok maddenin özgül ağırlığını ölçmüş ve sonuçlarını tablolar hâlinde kaydetmiştir.

Marie Curie, eşi Pierre Curie ile birlikte radyoaktivite üzerine çalışmış; polonyum ve radyum elementlerini keşfetmiştir. Çalışmalarının önemli bir bölümünü elverişsiz bir laboratuvarda, tonlarca maden cevherini işleyerek yürütmüştür. 1903’te Nobel Fizik, 1911’de Nobel Kimya Ödülü’nü almıştır.

  1. 2.14 puan

    Metinlere göre iki bilim insanının çalışma biçimlerini karşılaştırınız (bir benzerlik, bir farklılık).

  2. 2.24 puan

    Marie Curie’nin elverişsiz koşullara rağmen çalışmalarını sürdürmesinden bir bilim insanının sahip olması gereken özelliklere dair bir çıkarım yapınız ve bu özelliği kendi öğrenme sürecinizle ilişkilendiriniz.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Fizik Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Maarif Atlas · ücretsiz

Bütün örnek yazılı sorularını ve çözümlerini aç

Ücretsiz hesabınla 5–12. sınıf örnek kâğıtlarının tamamını, çözümleri ve puanlama anahtarlarını görür, kâğıtları yazdırırsın. Haftalık planlar, Maarif Oyunlar ve etkinlikler de aynı hesapla açılır.