9. sınıf Biyoloji · 1. dönem 2. yazılı · BİY.9.1.1

9. Sınıf Biyoloji 2. Yazılı: Biyolojideki Dönüm Noktaları Soruları

Aşı, antibiyotik, insülin ve gen teknolojileri gibi buluşların insan hayatına katkıları; bilginin doğruluğunu sorgulama.

Resmî öğrenme çıktısı

Yaşam · Biyolojinin Önemi, Biyoloji Biliminin Gelişimindeki Dönüm Noktaları

BİY.9.1.1. Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulayabilme

1. soru

İnsülinin yüz yıllık yolculuğu · 14 puan

Tip 1 diyabette pankreas yeterli insülin üretemez. Bir öğrenci, bu hastalığın tedavisindeki gelişmeleri araştırarak aşağıdaki tabloyu hazırlamıştır.

İnsülin tedavisindeki dönüm noktaları
YılGelişme
1922Hayvan pankreasından elde edilen insülin ilk kez bir hastada kullanılır.
1978Rekombinant DNA teknolojisiyle insan insülini geni bakteriye aktarılır; bakteri insan insülini üretir.
1982Bakterilerde üretilen insan insülini hastaların kullanımına sunulur.

Öğrenci ayrıca domuz insülininin insan insülininden bir, sığır insülininin üç amino asit bakımından farklı olduğunu not etmiştir.

  1. 1.16 puan

    Rekombinant DNA teknolojisinin diyabet hastalarının hayatına katkısını, hayvan pankreasından elde edilen insülinle karşılaştırarak iki yönden açıklayınız.

  2. 1.26 puan

    Öğrenci bir sağlık blogunda “İnsülin 2000’li yıllarda keşfedildi ve artık diyabet ilaçla tamamen iyileşiyor.” cümlesini okumuştur. Bu bilginin doğruluğunu tablodaki verilere göre değerlendiriniz ve bilgiyi doğrulamak için hangi tür kaynaklara başvurulması gerektiğini yazınız.

  3. 1.32 puan

    Bu dönüm noktası hakkında merak ettiğiniz ve araştırma yaparak cevaplanabilecek bir soru yazınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

2. soru

Çiçek hastalığından aşıya · 12 puan

Çiçek hastalığı, yüzyıllar boyunca milyonlarca insanın ölümüne yol açmış bulaşıcı bir hastalıktır. Bu hastalıkla mücadelede bazı gelişmeler şunlardır:

Çiçek hastalığıyla mücadele
DönemGelişme
18. yüzyıl başıİstanbul’da uygulanan, hastalığı hafif geçirtme amaçlı “çiçek aşılaması” mektuplarla Avrupa’ya tanıtılır.
1796Edward Jenner, inek çiçeği geçirmiş kişilerin çiçek hastalığına yakalanmadığı gözleminden yola çıkarak ilk aşıyı geliştirir.
1885Louis Pasteur kuduz aşısını bir hastada başarıyla uygular.
1980Dünya genelinde yürütülen aşılama çalışmaları sonucunda çiçek hastalığının yeryüzünden silindiği ilan edilir.
  1. 2.16 puan

    Tablodaki bilgilerden yararlanarak 1796’daki bir buluşun 1980’de bir hastalığın yeryüzünden silinmesine nasıl katkı sağladığına ilişkin çıkarım yapınız.

  2. 2.26 puan

    Aşıların insan hayatına katkısını bireysel sağlık ve toplum sağlığı yönünden ayrı ayrı açıklayınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Maarif Atlas · ücretsiz

Bütün örnek yazılı sorularını ve çözümlerini aç

Ücretsiz hesabınla 5–12. sınıf örnek kâğıtlarının tamamını, çözümleri ve puanlama anahtarlarını görür, kâğıtları yazdırırsın. Haftalık planlar, Maarif Oyunlar ve etkinlikler de aynı hesapla açılır.