5. sınıf Sosyal Bilgiler · 1. dönem 2. yazılı · SB.5.2.2

5. Sınıf Sosyal Bilgiler 2. Yazılı: Yaşadığı İlde Doğal ve Beşerî Çevredeki Değişim Soruları

Su kaynakları, bitki örtüsü, arazi kullanımı, yerleşme, ulaşım ve nüfustaki değişimi neden ve sonuçlarıyla yorumlama.

Resmî öğrenme çıktısı

Evimiz Dünya · Yaşadığı İlde Doğal ve Beşerî Çevredeki Değişim

SB.5.2.2. Yaşadığı ilde doğal ve beşerî çevredeki değişimi neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme

1. soru

Bir ilçenin dünü ve bugünü · 12 puan

Deniz, yaşadığı ilçenin geçmişini araştırmak için dedesiyle konuşmuş, eski ve yeni fotoğrafları karşılaştırmıştır. Bulduklarını aşağıdaki karşılaştırma tablosuna yazmıştır. (Nüfus sayıları kurgusaldır.)

İlçenin dünü ve bugünü
UnsurDedesi çocukkenBugün
Arazi kullanımıOvada buğday ve sebze tarlaları vardı.Tarlaların bir bölümünde konutlar ve bir alışveriş merkezi var.
Su kaynaklarıİlçenin kenarından açık bir dere akıyordu.Derenin üstü betonla kapatılmış, üzerinden yol geçiyor.
Bitki örtüsüDere kenarında söğüt ve kavak ağaçları vardı.Bu ağaçların çoğu kesilmiş.
UlaşımToprak yol vardı, günde iki minibüs seferi yapılırdı.Dört şeritli asfalt yol var, otobüsler sık sık geçiyor.
NüfusYaklaşık 8.000 kişiYaklaşık 40.000 kişi
  1. 1.14 puan

    Tablodaki değişimlerden ikisini doğal çevre unsurlarında (su, bitki örtüsü vb.), ikisini beşerî çevre unsurlarında (arazi kullanımı, ulaşım, nüfus vb.) meydana gelen değişim olarak ayırınız.

  2. 1.24 puan

    Nüfusun artmasının ilçedeki diğer değişimlere nasıl neden olduğunu tablodan yararlanarak açıklayınız.

  3. 1.34 puan

    Derenin üstünün kapatılmasının ve ağaçların kesilmesinin olası bir olumsuz sonucunu yazınız ve bu sonucu azaltmak için bir öneri getiriniz.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

2. soru

Küçülen göl: neden ve sonuçlar · 14 puan

Bir ilde bulunan Kuğulu Göl’ün yıllara göre yüzey alanı tabloda verilmiştir. (Göl ve veriler kurgusaldır.)

Kuğulu Göl’ün yüzey alanı
Yıl1990200020102020
Yüzey alanı (km²)40342415

Yerel gazete haberi

“Göl çevresindeki tarlalarda son yıllarda çok su isteyen ürünler ekilmeye başlandı. Çiftçiler tarlalarını sulamak için yüzlerce kuyu açtı. Bölgede yağışlar da eskisine göre azaldı. Gölde balıkçılık yapan ailelerin bir kısmı başka işlere yöneldi, bazıları şehre göç etti. Göle her yıl gelen göçmen kuşların sayısı azaldı. Kuruyan göl tabanından rüzgârlı günlerde toz kalkıyor.”

Bu metin soru için Maarif Atlas tarafından yazılmıştır.
  1. 2.16 puan

    1990-2020 yılları arasında gölün yüzey alanının kaç km² azaldığını hesaplayınız ve haberden bu değişime neden olan iki unsuru yazınız.

  2. 2.24 puan

    Göldeki değişimden etkilenen iki unsuru belirleyerek her birinin nasıl etkilendiğini açıklayınız.

  3. 2.34 puan

    Bir çiftçi, “Kuyu açmasaydık tarlalarımız kururdu.” demiştir. Bu görüşü gölün ve çevrede yaşayanların geleceği açısından sorgulayınız ve suyun dengeli kullanılmasına yönelik bir öneri yazınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Maarif Atlas · ücretsiz

Bütün örnek yazılı sorularını ve çözümlerini aç

Ücretsiz hesabınla 5–12. sınıf örnek kâğıtlarının tamamını, çözümleri ve puanlama anahtarlarını görür, kâğıtları yazdırırsın. Haftalık planlar, Maarif Oyunlar ve etkinlikler de aynı hesapla açılır.