11. sınıf Tarih · 1. dönem 1. yazılı · TAR.11.1.3

11. Sınıf Tarih 1. Yazılı: 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul Depremleri Soruları

İki depremin idari, sosyal ve ekonomik etkilerini belirleme; benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırma; afet bilinci.

Resmî öğrenme çıktısı

1. Ünite: Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789) · 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul Depremlerinin Etkileri

TAR.11.1.3. 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme

1. soru

İki depremin Venn şeması · 12 puan

Kaynak A: 1755 Lizbon Depremi

1 Kasım 1755 sabahı Lizbon’u sarsan depremi büyük bir tsunami ve günlerce süren yangınlar izledi. Kilise, saray ve evlerin büyük bölümü yıkıldı; on binlerce kişi hayatını kaybetti. Kralın yetkilendirdiği bakan (sonradan Pombal Markisi unvanını alan) hızla yardım dağıttırdı, yağmayı önlemek için asker görevlendirdi ve şehir merkezini düz ve geniş caddelerle, depreme dayanıklı ahşap iskeletli binalarla yeniden inşa ettirdi. Ayrıca ülkedeki kiliselere, depremin ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü ve hangi hasara yol açtığını soran bir soru listesi gönderdi. Ticaretin merkezi olan liman ve depolardaki mallar da büyük ölçüde yok oldu.

Kaynak B: 1766 İstanbul Depremi

22 Mayıs 1766’da İstanbul’da meydana gelen depremde Fatih Camii’nin kubbesi çöktü; surlar, saraylar, camiler, hanlar ve Kapalıçarşı’nın bazı bölümleri zarar gördü. Halk aylarca süren artçı sarsıntılar nedeniyle çadırlarda yaşadı. Sultan III. Mustafa, hasar gören yapıların onarılması için görevliler atadı; Fatih Camii 1767-1771 yılları arasında yeniden yaptırıldı. Çarşı ve hanların zarar görmesi şehrin ticaret hayatını aksattı.

  1. 1.18 puan

    Kaynaklardan yararlanarak iki depremin etkilerini Venn şeması mantığıyla sınıflandırınız: yalnızca Lizbon’a ait iki etki, yalnızca İstanbul’a ait bir etki ve iki depremde ortak olan iki etki yazınız.

  2. 1.24 puan

    İki depremin ekonomik etkileri arasındaki benzerliği kaynaklardan kanıt göstererek açıklayınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

2. soru

Yıkımdan sonra yeniden inşa · 10 puan

İki depremin ardından yöneticilerin aldığı bazı kararlar aşağıda verilmiştir.

Deprem sonrası kararlar
Lizbon (1755)İstanbul (1766)
Yaralılara yardım ve yiyecek dağıtılması, yağmanın önlenmesiHasar gören yapıların onarımı için görevliler atanması
Şehir merkezinin geniş ve düz caddelerle yeni bir planla kurulmasıYıkılan Fatih Camii’nin yeniden yaptırılması
Binaların depreme dayanıklı ahşap iskelet sistemiyle yapılmasıSurların, çarşıların ve hanların onarılması
  1. 2.16 puan

    Tablodaki kararları idari etkiler açısından karşılaştırarak bir benzerlik ve bir farklılık yazınız.

  2. 2.24 puan

    Lizbon’da alınan kararlardan hangisinin günümüz afet bilinciyle doğrudan ilişkili olduğunu belirterek gerekçesini yazınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Tarih Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Maarif Atlas · ücretsiz

Bütün örnek yazılı sorularını ve çözümlerini aç

Ücretsiz hesabınla 5–12. sınıf örnek kâğıtlarının tamamını, çözümleri ve puanlama anahtarlarını görür, kâğıtları yazdırırsın. Haftalık planlar, Maarif Oyunlar ve etkinlikler de aynı hesapla açılır.