10. sınıf Biyoloji · 1. dönem 2. yazılı · BİY.10.1.3
10. Sınıf Biyoloji 2. Yazılı: Fotosentezde Kullanılan ve Üretilen Maddeler Soruları
Su bitkisiyle fotosentez deneyi, değişkenler, karbon dioksit ve oksijen; van Helmont, Priestley ve Ingenhousz’un çalışmaları.
Resmî öğrenme çıktısı
Enerji · Işık Enerjisi
BİY.10.1.3. Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney yapabilme
1. soru
Bir öğrenci grubu, su bitkisi Elodea ile aşağıdaki düzeneği kurmuştur. Beherdeki suya farklı miktarlarda sodyum bikarbonat (NaHCO3) ekleyerek dört deney yapmışlardır; NaHCO3 suda çözündüğünde ortama karbon dioksit sağlar. Her deneyde aynı büyüklükte bitki, 25 °C sıcaklıkta su ve 20 cm uzaklıktaki aynı lamba kullanılmış; 5 dakikada çıkan gaz kabarcıkları sayılmıştır.
| Çözeltideki NaHCO3 (%) | 5 dakikada çıkan kabarcık sayısı |
|---|---|
| 0 | 3 |
| 0,5 | 15 |
| 1 | 26 |
| 2 | 27 |
- 1.16 puan
Deneyin amacını, bağımsız ve bağımlı değişkenini, sabit tutulan iki değişkeni yazınız.
- 1.23 puan
Tablodaki verileri koordinat sistemine aktararak grafiğini çiziniz.
- 1.37 puan
Kabarcıkların hangi gazı içerdiğini ve NaHCO3 arttıkça kabarcık sayısının neden arttığını açıklayınız. %1’den %2’ye geçildiğinde kabarcık sayısının hemen hemen değişmemesinin nedenine ilişkin bir çıkarım yaparak bunu sınamak için bir deney önerisi yazınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yap2. soru
- I.Jan Baptist van Helmont (17. yüzyıl): Yaklaşık 90,7 kg kurutulmuş toprak bulunan bir saksıya yaklaşık 2,3 kg’lık söğüt fidanı dikmiş, beş yıl boyunca yalnızca yağmur suyuyla sulamıştır. Beş yılın sonunda ağaç yaklaşık 76,7 kg gelmiş, toprak ise yalnızca yaklaşık 57 g azalmıştır. Ağacın kazandığı kütlenin tamamen sudan geldiği sonucuna varmıştır.
- II.Joseph Priestley (1771): Kapalı bir cam fanusta yanan mum bir süre sonra sönmüş, bu havada fare yaşayamamıştır. Aynı havaya bir nane dalı konulup birkaç gün beklendiğinde mumun yeniden yanabildiğini ve farenin yaşayabildiğini gözlemlemiştir.
- III.Jan Ingenhousz (1779): Bitkilerin havayı yalnızca ışık altında ve yalnızca yeşil kısımlarıyla bu şekilde iyileştirdiğini göstermiştir.
- 2.14 puan
Van Helmont’un vardığı sonucun hangi yönden eksik olduğunu, günümüzde fotosentez hakkında bilinenlerle açıklayınız.
- 2.26 puan
Priestley’in deneyinde nane dalının havada neyi değiştirdiğini açıklayınız. Bu sonucun yalnızca nane dalından kaynaklandığını göstermek için kurulması gereken kontrol düzeneğini yazınız.
- 2.35 puan
Üç çalışmanın bulgularını birleştirerek fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeleri, gerekli koşullarla birlikte bir kelime denklemiyle yazınız.
Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.
Ücretsiz kayıt olGiriş yapPuanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları
Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.
Diğer konular
- 10. sınıf biyoloji Canlılık İçin Enerji ve ATP soruları
- 10. sınıf biyoloji Canlılarda Sindirim Çeşitleri ve Yapıları soruları
- 10. sınıf biyoloji İnsanda Sindirim, Emilim ve Taşınma soruları
- 10. sınıf biyoloji Besinlerin Solunuma Katılma Yolları soruları
- 10. sınıf biyoloji Fermantasyon Deneyleri soruları
- 10. sınıf biyoloji 1. dönem 2. yazılı örnek soruları
Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).