10. sınıf Biyoloji · 1. dönem 2. yazılı · BİY.10.1.3

10. Sınıf Biyoloji 2. Yazılı: Fotosentezde Kullanılan ve Üretilen Maddeler Soruları

Su bitkisiyle fotosentez deneyi, değişkenler, karbon dioksit ve oksijen; van Helmont, Priestley ve Ingenhousz’un çalışmaları.

Resmî öğrenme çıktısı

Enerji · Işık Enerjisi

BİY.10.1.3. Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney yapabilme

1. soru

Kabarcıklar ve karbon dioksit · 16 puan

Bir öğrenci grubu, su bitkisi Elodea ile aşağıdaki düzeneği kurmuştur. Beherdeki suya farklı miktarlarda sodyum bikarbonat (NaHCO3) ekleyerek dört deney yapmışlardır; NaHCO3 suda çözündüğünde ortama karbon dioksit sağlar. Her deneyde aynı büyüklükte bitki, 25 °C sıcaklıkta su ve 20 cm uzaklıktaki aynı lamba kullanılmış; 5 dakikada çıkan gaz kabarcıkları sayılmıştır.

Deney sonuçları
Çözeltideki NaHCO3 (%)5 dakikada çıkan kabarcık sayısı
03
0,515
126
227
20 cmDeney düzeneğiNaHCO₃ çözeltisi
  1. 1.16 puan

    Deneyin amacını, bağımsız ve bağımlı değişkenini, sabit tutulan iki değişkeni yazınız.

  2. 1.23 puan

    Tablodaki verileri koordinat sistemine aktararak grafiğini çiziniz.

    00,511,52051015202530NaHCO₃ (%)Kabarcık sayısı (5 dk)
  3. 1.37 puan

    Kabarcıkların hangi gazı içerdiğini ve NaHCO3 arttıkça kabarcık sayısının neden arttığını açıklayınız. %1’den %2’ye geçildiğinde kabarcık sayısının hemen hemen değişmemesinin nedenine ilişkin bir çıkarım yaparak bunu sınamak için bir deney önerisi yazınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

2. soru

Söğüt, nane dalı ve ışık · 15 puan

  1. I.Jan Baptist van Helmont (17. yüzyıl): Yaklaşık 90,7 kg kurutulmuş toprak bulunan bir saksıya yaklaşık 2,3 kg’lık söğüt fidanı dikmiş, beş yıl boyunca yalnızca yağmur suyuyla sulamıştır. Beş yılın sonunda ağaç yaklaşık 76,7 kg gelmiş, toprak ise yalnızca yaklaşık 57 g azalmıştır. Ağacın kazandığı kütlenin tamamen sudan geldiği sonucuna varmıştır.
  2. II.Joseph Priestley (1771): Kapalı bir cam fanusta yanan mum bir süre sonra sönmüş, bu havada fare yaşayamamıştır. Aynı havaya bir nane dalı konulup birkaç gün beklendiğinde mumun yeniden yanabildiğini ve farenin yaşayabildiğini gözlemlemiştir.
  3. III.Jan Ingenhousz (1779): Bitkilerin havayı yalnızca ışık altında ve yalnızca yeşil kısımlarıyla bu şekilde iyileştirdiğini göstermiştir.
  1. 2.14 puan

    Van Helmont’un vardığı sonucun hangi yönden eksik olduğunu, günümüzde fotosentez hakkında bilinenlerle açıklayınız.

  2. 2.26 puan

    Priestley’in deneyinde nane dalının havada neyi değiştirdiğini açıklayınız. Bu sonucun yalnızca nane dalından kaynaklandığını göstermek için kurulması gereken kontrol düzeneğini yazınız.

  3. 2.35 puan

    Üç çalışmanın bulgularını birleştirerek fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeleri, gerekli koşullarla birlikte bir kelime denklemiyle yazınız.

Çözüm ve puanlama anahtarı ücretsiz hesapla açılır.

Ücretsiz kayıt olGiriş yap

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında bütün sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Kâğıdın tamamını görmek için senaryonu seç.

Diğer konular

Sorular resmî sınav sorusu değildir; Maarif Atlas tarafından Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı’na göre örnek olarak hazırlandı. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alındı (kaynak).

Maarif Atlas · ücretsiz

Bütün örnek yazılı sorularını ve çözümlerini aç

Ücretsiz hesabınla 5–12. sınıf örnek kâğıtlarının tamamını, çözümleri ve puanlama anahtarlarını görür, kâğıtları yazdırırsın. Haftalık planlar, Maarif Oyunlar ve etkinlikler de aynı hesapla açılır.